Evlilik nedeniyle ayrılma hakkı nedir?
Kural olarak kendi isteğiyle işten ayrılan işçi kıdem tazminatı alamaz. Ancak 1475 sayılı eski İş Kanunu'nun hâlâ yürürlükte olan 14. maddesi, kadın işçiye önemli bir istisna tanır: evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle işten ayrılan kadın işçi, kıdem tazminatına hak kazanır. Bu hak, evlilikten sonra aile hayatına ağırlık vermek isteyen kadınları korumak için getirilmiştir ve erkek işçiler için geçerli değildir.
Şartlar
- İşçinin kadın olması.
- Resmî nikâhın kıyılmış olması; dini nikâh yeterli değildir.
- İşten ayrılmanın evlilik tarihinden itibaren bir yıl içinde yapılması.
- Aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışılmış olması.
Evlilik iş sözleşmesi devam ederken de, işe başlamadan önce de olmuş olabilir; önemli olan ayrılmanın evlilikten itibaren bir yıl içinde gerçekleşmesidir. Ayrılan işçinin başka bir işte çalışmaya başlaması bu hakkı ortadan kaldırmaz.
İhbar süresi gerekir mi?
Evlilik nedeniyle ayrılmada ihbar süresine uyma zorunluluğu olmadığı kabul edilir; bu nedenle işveren ihbar tazminatı isteyemez. Ancak işvereninizle iyi ilişkiler için son gününüzü makul bir tarih olarak belirlemeniz ve devir işlerini planlamanız önerilir. Kullanılmayan yıllık izinlerinizin ücreti de ayrılırken size ödenmelidir.
Dilekçe nasıl verilmeli?
Dilekçede ayrılma nedeninin evlilik olduğunun açıkça yazılması gerekir; aksi halde işveren ayrılmayı normal istifa olarak değerlendirebilir. Dilekçeye evlilik cüzdanı fotokopisi ya da e-Devlet'ten alınan nüfus kayıt örneği eklenir. Dilekçeyi iki nüsha hazırlayıp birine teslim imzası aldırın ya da noter aracılığıyla gönderin.
Sık yapılan hatalar
Bir yıllık süreyi kaçırmak, dilekçede "kendi isteğimle ayrılıyorum" yazıp evlilik nedenini belirtmemek ve evlilik belgesini eklememek en sık hatalardır. İşveren ödeme yapmazsa dava açmadan önce arabulucuya başvurmanız gerekir.
Örnek durum
Zeynep, üç yıldır bir muhasebe bürosunda çalışıyor ve Eylül ayında evlendi. Eşinin işi nedeniyle başka bir şehre taşınacakları için işten ayrılmak istiyor. Evlilik tarihinden itibaren henüz bir yıl geçmediği için bu sayfadaki dilekçeyi dolduruyor, evlilik cüzdanının fotokopisini ekliyor ve iki nüsha olarak işverenine veriyor. İkinci nüshaya teslim imzası aldırıyor. Böylece kendi isteğiyle ayrılmasına rağmen kıdem tazminatı alma hakkını kayda geçirmiş oluyor.