Alacak ihtarnamesi ne işe yarar?
Alacak ihtarnamesi, borcunu ödemeyen kişiye ya da şirkete borcun tutarını ve nedenini hatırlatan, ödeme için süre veren ve ödenmezse yasal yollara başvurulacağını bildiren yazılı uyarıdır. Türk Borçlar Kanunu'nun 117. maddesine göre vadesi gelmiş bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer; temerrütle birlikte gecikme faizi işlemeye başlar. Ödeme tarihi önceden kesin olarak belirlenmişse borçlu o tarihte kendiliğinden temerrüde düşer, ihtar yine de borçluya son bir fırsat verir ve kanıt oluşturur.
İhtarname zamanaşımını kesmez
Sık yapılan bir yanlış, ihtarname göndermenin zamanaşımını durdurduğunu düşünmektir. Türk Borçlar Kanunu'na göre zamanaşımı; borçlunun borcu ikrar etmesi, kısmi ödeme yapması, dava açılması ya da icra takibi başlatılması gibi hallerde kesilir, ihtarname tek başına zamanaşımını kesmez. Alacakların çoğu on yıllık zamanaşımına tabidir, ancak kira, iş bedeli ve bazı ticari alacaklarda süre beş yıldır. Süre dolmak üzereyse bekletmeden bir avukata danışın.
Nasıl gönderilir?
İhtarname noter aracılığıyla gönderildiğinde tebliğ tarihi ve içeriği kesin olarak kanıtlanır; bu nedenle önemli alacaklarda noter tercih edilir. Daha küçük tutarlarda iadeli taahhütlü posta da kullanılabilir. Noterde ihtarname en az üç nüsha olarak hazırlanır: biri borçluya gönderilir, biri noterde kalır, biri size verilir. Ücret, sayfa sayısına ve noter tarifesine göre değişir.
Ödenmezse sonraki adım
Süre dolduğunda ödeme yapılmazsa icra dairesinde ilamsız icra takibi başlatabilirsiniz. Borçlu yedi gün içinde itiraz ederse takip durur ve itirazın kaldırılması ya da iptali için mahkemeye başvurmak gerekir. Ticari uyuşmazlıklarda ve bazı alacak türlerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Elinizdeki sözleşme, dekont, mesaj ve fatura gibi kanıtları bu süreç için düzenli tutun.
Sık yapılan hatalar
İhtarnamede alacağın nedenini ve tutarını belirsiz bırakmak, borçlunun adresini eksik yazmak ve tehdit içeren ifadeler kullanmak en sık yapılan hatalardır. Borçlunun güncel adresini bilmiyorsanız noter, adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresine tebligat yapabilir. Tutarı yazarken faiz ve masrafları ayrı belirtmek, sonraki icra takibinde hesap kolaylığı sağlar.
Örnek durum
Ayşe Hanım, mart ayında arkadaşına banka havalesiyle 60.000 TL borç vermiş; borcun eylülde ödenmesi kararlaştırılmış ama ödeme yapılmamış. Ayşe Hanım bu sayfada alacağın nedenini ve tutarını yazıp yedi gün süre veriyor, ihtarnameyi notere götürüp gönderiyor. Arkadaşı ihtarnameyi aldıktan sonra arayıp ödeme planı öneriyor; Ayşe Hanım yeni planı yazılı hale getiriyor.